Kedinizin günün büyük kısmını yalanarak geçirdiğini fark ettiniz. Tüyleri seyrelmeye başladı, bazı bölgelerde deri görünüyor, hatta belki yaladığı yerde kızarıklık var. Kendi kendinize sorduğunuz soru muhtemelen şu: "Bu normal bir temizlik mi, yoksa bir problem mi?"
Sağlıklı bir kedi uyanık olduğu zamanın yaklaşık üçte birini tüy bakımına ayırabilir. Yemek sonrası ağız çevresini temizler, uyandığında gerinip birkaç dakika yalanır, tuvaletten sonra arka bölgeyi düzenler. Bunların hepsi tabloya dahil.
Sorun, yalanmanın hasar bırakmaya başladığı noktada başlar. Ölçü şu üç işarettir:
Aşırı tüy bakımı davranışına halk arasında kedi cilasındırma da deniyor; kedinin kendini durmadan "parlatması", ama bu parlatmanın tüy kaybına dönüşmesi hâli. Bu bir hastalık adı değil, bir belirti. Yani asıl iş, altındaki nedeni bulmakta.
Yalanan yer, nedeni daraltmanın en hızlı yolu.
| Bölge | İlk akla gelenler |
|---|---|
| Kuyruk dibi, sırtın alt kısmı | Pire ve pire alerjisi |
| Karın altı, iç bacaklar | Stres kaynaklı yalanma, idrar yolu rahatsızlığı, besin alerjisi |
| Tek bir pati veya eklem üstü | Ağrı, batmış cisim, tırnak yatağı sorunu |
| Yüz, çene, kulak önü | Besin alerjisi, akar, mantar |
| Her yer, dağınık şekilde | Kuru cilt, beslenme eksikliği, çevresel alerji |
Evcil hayvanda egzama belirtileri ile aşırı yalanma sık sık iç içe geçer: kedi kaşındığı için yalar, yaladığı için deri daha çok tahriş olur, döngü kapanır. Bu yüzden "yalamayı engellemek" tek başına çözüm değil.
Evde yapabileceğiniz sıralı bir eliminasyon var. Aşağıdaki karşılaştırma, hangisine ne kadar zaman ayırmanız gerektiğini gösteriyor.
| Olasılık | Ayırt edici ipucu | Evde denenecek | Sonuç ne zaman belli olur |
|---|---|---|---|
| Pire / parazit | Tüy dibinde siyah kırıntılar (pire dışkısı), kuyruk dibi yoğunluğu | Sık tarak, veterinerin verdiği damla, yatak ve halıların yıkanması | 2-3 hafta |
| Besin duyarlılığı | Yüz ve karın ağırlıklı, kusma veya yumuşak dışkı eşlik eder | Tek protein kaynaklı diyet, ödül maması dahil her şeyin sabitlenmesi | 6-8 hafta |
| Stres / davranışsal | Ev değişikliği, yeni hayvan, yeni bebek, kum kabı sorunu sonrası başlaması | Ortamı zenginleştirme, kaçış noktaları, oyun rutini | 3-4 hafta |
| Ağrı kaynaklı | Tek nokta, dokunmaya tepki, yürüyüşte değişiklik | Yok, bekletmeden veteriner | Gecikilmemeli |
| Kuru cilt | Kepeklenme, kışın artma, kalorifer yanında kötüleşme | Omega yağ asidi takviyesi, nem dengesi | 4-6 hafta |
Fark ettiyseniz stres seçeneği listede en sonda değil ama en başta da değil. Çünkü davranışsal yalanma teşhisi, fiziksel nedenler dışlandıktan sonra konur. Kedisinin canı sıkkın olduğunu düşünüp aylarca oyuncak alan ama pire sorunu gözden kaçan çok kişi var.
Elizabeth yakası, çorap, acı sprey... Bunlar sadece deriye iyileşme zamanı kazandırmak için, kısa süreli ve veteriner önerisiyle işe yarar. Nedeni çözülmemiş bir kedide engelleme, kaygıyı büyütür ve kedi yakayı çıkardığı anda daha şiddetli yalar. Yani engelleme bir tedavi değil, bir bandaj.
Davranışsal kökenli durumlarda evet, hem de belirgin şekilde. İşe yarayan somut adımlar: