Kedinizle oyun oynuyordunuz, elinizi yalıyordu, sonra aniden dişlerini geçirdi. İlk düşünceniz "sinirlendi mi?" oluyor ama çoğu zaman durum bundan farklı. Kedi ısırması tek bir anlam taşımaz; bağlamına göre oyun daveti, uyarı, aşırı uyarılma ya da ağrı sinyali olabilir.
Ayırt etmenin en kolay yolu ısırığın şiddetine ve öncesine bakmak. Deri kızarmıyor, iz kalmıyorsa bu "oyun ısırığı"dır ve genellikle avlanma davranışının bir parçasıdır. Deriyi delen, tutup bırakmayan bir ısırık ise açık bir "dur" mesajıdır ve öncesinde neredeyse her zaman uyarı gelmiştir: kulakların yana yatması, kuyruğun hızlı hızlı vurması, cildin titremesi.
Buna aşırı uyarılma denir. Kedi okşanmayı belli bir noktaya kadar sever, o eşiği geçtiğinizde tüy dipleri hassaslaşır ve rahatsız olur. Çözüm sevgiyi kesmek değil, süreyi kısaltmak: kedi hoşnutken siz bırakın. Böylece "elin gitmesi için ısırmam gerekiyor" öğrenmesini engellersiniz.
Kedilerin patiyle vuruşu üç farklı şekilde okunabilir. Tırnaklar içerideyse ve hareket yumuşaksa bu bir dokunma, dikkat çekme ya da oyun hamlesidir. Tırnaklar çıkmış, gövde geriye çekilmiş, kulaklar arkaya yatmışsa savunmadır. Yandan gelen, ani ve sessiz bir pati darbesi ise çoğunlukla kedinin kendi alanını korumasıdır.
Sık gözden kaçan bir ayrıntı: tırnakları çok uzamış bir kedi, oyun sırasında istemeden zarar verir. Tırnak kesme alışkanlığı olmayan evlerde "kedim saldırganlaştı" sanılan durumun kaynağı çoğu zaman budur. Tırnak bakımı konusunda ayrı bir rehber var, kediyi zorlamadan kısaltmanın yolu orada anlatılıyor.
Hayır. Mırlama kedinin en yanlış anlaşılan sesidir. Kediler ağrılı, gergin ya da doğum yaparken de mırıldar. Mırlama titreşiminin kendisi kediyi sakinleştirici bir etkiye sahip olduğu için, kedi kendini rahatlatmak amacıyla da mırıldayabilir.
Ayırmak için sesin tek başına değil, bedenle birlikte okunması gerekir. Gevşek yatan, gözleri yarı kapalı, kuyruğu sakin bir kedinin mırlaması keyif; büzüşmüş, kıvrılmış, yemekten uzak duran bir kedinin mırlaması ise ciddiye alınmalı.
| Davranış | Muhtemel anlamı | Sizin tepkiniz |
|---|---|---|
| Yavaş göz kırpma | Güven, tehdit yok mesajı | Siz de yavaşça göz kırpın |
| Kuyruk dikey, ucu titriyor | Sevinç, selamlama | Konuşun, yaklaşmasına izin verin |
| Kuyruk yere vuruyor | Sabırsızlık, birikmiş rahatsızlık | Teması kesin, mesafe bırakın |
| Karnını gösterip yatmak | Rahatlık; davet değil | Karnına dokunmayın, baş-çene bölgesi yeterli |
| Bacağınıza yanağını sürmek | Koku bırakma, sahiplenme | Serbest bırakın, engellemeyin |
| Tıslama | Korku kaynaklı son uyarı | Geri çekilin, üzerine eğilmeyin |
| Gece koşuşturması | Boşa çıkmış av enerjisi | Akşam 10-15 dk oyun seansı |
| Kum kabı dışına tuvalet | Stres, kap hijyeni ya da sağlık | Önce kabı ve sağlığı kontrol edin |
Evde kendi başınıza uygulayabileceğiniz üç yaklaşım var ve etkileri birbirinden çok farklı.
| Yöntem | Ne kadar işe yarar | Riski |
|---|---|---|
| Elle oyun oynamak | Kısa vadede eğlenceli | Eli av sanmayı öğretir, ısırığı artırır |
| Oyunu anında bitirmek | En etkili yöntem | Tutarlı olmazsanız sonuç vermez |
| Sesle bağırmak, itmek | Neredeyse etkisiz | Korku ve savunma ısırığını artırır |
| Oltalı oyuncak yönlendirmesi | Yüksek | Yok; enerjiyi doğru hedefe çeker |
Pratikte şu sırayı izleyin: kedi elinize dişini geçirdiği anda elinizi çekmeyin, gevşek bırakın ve konuşmayı kesin. Çekilen el kaçan av demektir, kedi daha sıkı tutar. Gevşek el ilgisini kaybettirir. Sonra hemen yakınınızdaki bir oyuncağı hareket ettirip dişini oraya yönlendirin. Aynı gün içinde birkaç kez tekrarlandığında kedi "el av değil" bilgisini birkaç haftada oturtur.
Tırmalama tırnak bakımı kadar iletişimdir; patideki koku bezleri iz bırakır. Bu yüzden koltuğu yasaklamak yerine alternatif sunmak gerekir. Tırmalama tahtasını kedinin seçtiği yerin hemen yanına koyun, birkaç hafta sonra yavaşça istediğiniz noktaya taşıyın. Dikey tahtayı sevmeyen kediler için yatay karton veya halı tipi yüzeyler daha uygundur.